grypa     |     16.11.2016     |    
    |    

„Nie należy mylić niepożądanych odczynów poszczepiennych z powikłaniami pogrypowymi”

Rozmowa z profesor Lidią Brydak z Państwowego Zakładu Higieny, Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego

Istnieje przekonanie, że „szczepionka może być nietrafiona”, czyli szczep może być w niej inny niż ten, którym można się zarazić, więc nie ma sensu się szczepić. Jak to jest z tymi szczepami? 

Ze względu na zmienność antygenową wirusa grypy skład szczepionki przeciwko grypie ulega co sezonowej zmianie. Szczepy wirusa grypy, jakie zostają użyte do produkcji szczepionki przeciwko grypie, dzięki zastosowaniu najnowszej techniki biologii molekularnej, okazują się prawie w 100% zgodne z tymi wirusami, które są w szczepionce w sezonie epidemicznym. Gdyby jeden ze składników szczepionki przeciwko grypie uległ zmianie to przechorujemy grypę w formie poronnej bez komplikacji pogrypowych ze względu na krzyżową odporność antygenową.    

Czy powikłania po szczepieniu przeciw grypie mogą być poważne? Jakie? Czy można zachorować po szczepieniu? 

Nie, nie można. Rekomendowana przez Światową Organizację Zdrowia, Komitet Doradczy ds. Szczepień Ochronnych (WHO-ACIP) inaktywowana szczepionka przeciwko grypie zawiera jedynie fragment wirusa grypy i nie jest w stanie nas zakazić ani wywołać choroby.  Szczepionki tego typu dają najmniej niepożądanych odczynów poszczepiennych. Może pojawić się lekki dyskomfort w postaci zaczerwienionego miejsca po podaniu szczepionki, lekko podwyższona temperatura i ból mięśni, który mija. Nie należy mylić niepożądanych odczynów poszczepiennych z powikłaniami pogrypowymi. O szczepieniu decyduje lekarz, na podstawie najnowszych rekomendacji WHO-ACIP.

Dlaczego Pani zdaniem w Polsce tylko niewiele ponad 3% ludzi się szczepi? 

W Polsce w sezonie epidemicznym 2015/2016 zaszczepiło się zaledwie 3.4% populacji. Istnieje wiele przyczyn słabego rozpowszechniania szczepień np.:

  • brak większej akceptacji lekarzy dla tej formy profilaktyki
  • w niektórych przypadkach brak znajomości lekarzy o prawnym obowiązku zalecania szczepień U nr 234,poz.1570-ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych, która weszła w życie 1 stycznia 2009 r.
  • niedostateczna wiedza o powikłaniach po grypie, bardzo wysokich kosztach powikłań w skali całego kraju
  • niedostateczna wiedza o rodzajach szczepionek
  • lęk przed niepożądanymi odczynami poszczepiennymi i częste mylenie ich z powikłaniami pogrypowymi
  • oczekiwanie, że szczepienie powinno zabezpieczać przed wszystkimi infekcjami dróg oddechowych, a samych wirusów dróg oddechowych jest ponad 200 typów
  • konieczność szczepienia co sezon epidemiczny

W wielu województwach samorząd lokalny przeznacza pewien zasób funduszy na zaoferowanie bezpłatnego szczepienia osobom po wyżej 65 r.ż . Niestety od paru sezonów epidemicznych z tej darmowej akcji szczepień korzystało zalewie średnio około 42% uprawnionych osób.  

Co może przekonać Polaków do szczepień na grypę? 

Wystąpienie powikłań pogrypowych w najbliższym otoczeniu; np. pulmonologicznych, ginekologiczno-położniczych, kardiologicznych, laryngologicznych, nefrologicznych, neurologicznych, psychiatrycznych, odrzut przeszczepu, zaostrzenie chorób już istniejących względnie wystąpienie nowych chorób itp. Na przykład powikłania ginekologiczno-położnicze mogą doprowadzić do poronienia, urodzenia martwego płodu lub urodzenia dziecka z licznymi wadami. Powikłania laryngologiczne mogą doprowadzić do częściowej lub całkowitej utraty słuchu u osób w różnym wieku. Najtragiczniejszym skutkiem są nieodwracalne powikłania pogrypowe kończące się trwałym inwalidztwem lub zgonem bliskiej osoby.    

Dlaczego czasem mówi się społecznych kosztach grypy? Co to znaczy?

Infekcje pogrypowa należy rozpatrywań nie tylko w aspekcie powikłań pogrypowych, ale również w wymiernych, policzalnych kosztach ekonomicznych   jakie ponosi kraj, liczony nie tylko w indywidualnym przypadku, pojedynczych przedsiębiorstw, ale całej gospodarki.  Zgodnie obliczeniami firmy Ernst &Young przeciętne koszty pośrednie związane z zachorowaniami na grypę oszacowane (wg metodologii kapitał ludzkiego) w Polsce są na poziomie około 1,5mld PLN rocznie (www.opzw.pl).

PARTNERZY

Akcję społeczną „Zaszczep się wiedzą” wspierają:

PATRONI MEDIALNI