choroby tropikalne, podróże, Szczepienia, szczepienia ochronne     |     22.06.2016     |    
    |    

Zaszczep się i podróżuj bezpiecznie

Bukowanie biletów na loty, planowanie, zakupy, pakowanie – lista spraw do załatwienia przed dalekimi wyjazdami jest bardzo długa. Liczy się każdy szczegół. Nie powinno na niej zabraknąć szczepień ochronnych. To bezpieczna forma profilaktyki, zapewniająca odporność na długi czas. Dlatego warto rozważyć szczepienia nie tylko w odniesieniu do jednego sezonu, ale także w perspektywie kolejnych wyjazdów.

Polacy kochają podróżować po całym świecie. Przed nami sezon wiosenno-letni, kiedy wyjazdy planujemy najchętniej. Tylko w ubiegłym roku za granicą wypoczywał co piąty dorosły Polak. Według raportu Centrum Badania Opinii Społecznej, w r. 2016 poza granice chciałoby wyjechać jeszcze więcej osób. Jeden z ważniejszych elementów przygotowań do podróży zagranicznych, zwłaszcza w przypadku wyjazdów w rejony tropikalne lub do krajów o odbiegających od polskich warunkach sanitarnych, stanowią szczepienia. Wycieczka w takie miejsca wiąże się bowiem z zagrożeniem ze strony nietypowych dla nas drobnoustrojów lub zakażeń związanych z niskim poziomem higieny, które w Polsce nie występują albo zdarzają się niezwykle rzadko. Oczywiście, wiele zależy od charakteru wyjazdu. Jeśli jest to wyprawa do wysokiej klasy hotelu położonego w kurorcie, ryzyko zarażenia się chorobą tropikalną jest znacznie mniejsze niż w przypadku długich wyjazdów w tereny mniej uprzemysłowione, położone z dala od głównych szlaków turystycznych. Niemniej jednak, w każdym przypadku należy zachować określone środki ostrożności. Jakie? Specjalistycznych informacji dotyczących szczepionek udzielają lekarze chorób tropikalnych lub medycyny podróży. Na konsultację w sprawie szczepień ochronnych najlepiej zgłosić się na miesiąc lub dwa przed wyjazdem. Dlaczego to takie istotne? Bowiem wskazania do szczepień ustala się w oparciu o bieżącą sytuację zdrowotną na świecie, a to oznacza że rekomendacje dla podróżnych sprzed roku lub kilku lat mogą być nieaktualne.

– Wizyta w Poradni Medycyny Podróży, Medycyny Tropikalnej lub Punkcie Szczepień powinna odbyć się 6-8 tygodni przed wyjazdem – mówi dr n. med. Anna Kuna z Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni. – W kontekście szczepień, wystarczy to na zaplanowanie odpowiedniego zestawu szczepionek, ich podzielenie na 2 lub 3 grupy jeśli byłoby ich więcej oraz na wykształcenie odporności u podróżnika, czyli wytworzenie ochronnych przeciwciał. Do lekarza warto zabrać dokładny plan podróży, jeśli znany jest przed wyjazdem, włącznie z ewentualnym tranzytem przez więcej krajów. Warto także przechowywać zaświadczenia o przebytych szczepieniach, ponieważ niektóre z nich wymagają po pewnym czasie tzw. boosterów, czyli dawek przypominających.

W jakim przypadku bezwzględnie musimy się zaszczepić? Część krajów wymaga, by odwiedzający ich turyści byli zaszczepieni przeciwko konkretnym chorobom. Obecnie, jedynym szczepieniem obowiązkowym przy wjeździe do niektórych krajów, jest szczepienie przeciw żółtej febrze. Wymagane jest także od osób przybywających do wielu krajów tropikalnych (m. in. w Afryce, Azji, Ameryce Południowej i Środkowej). Jednak poza zasadami, wynikającymi z Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych, niektóre kraje mogą żądać szczepień na podstawie własnego prawa wizowego. Dotyczy to np. Arabii Saudyjskiej, która wymaga od przybywających uodpornienia przeciwko zakażeniom meningokokowym. Potwierdzeniem przeprowadzenia szczepień obowiązkowych jest wpis do Międzynarodowej Książeczki Szczepień. Kiedy nie zabierzemy go ze sobą w podróż, możemy narazić się na przykre rozczarowania: odmowę pozwolenia na wjazd, przymusowe szczepienie na granicy bądź kwarantannę na własny koszt. Ale kłopoty administracyjne mogą być naszym najmniejszym problemem. Dlaczego?

– Szczepionki, po przeprowadzeniu starannej kwalifikacji przez lekarza, są bezpiecznym środkiem prewencji wielu chorób na świecie – tłumaczy doktor Anna Kuna. – Najważniejsze z nich to żółta gorączka, biegunka podróżnych i cholera, wścieklizna, grypa, dur brzuszny, żółtaczka pokarmowa, kleszczowe zapalenie mózgu, japońskie zapalenie mózgu czy zakażenia meningokokowe. Choroby w podróży, oprócz biegunki podróżnych nie zdarzają się bardzo często, jednak potrafią popsuć wyjazd czy wręcz stać się zagrożeniem dla życia podróżnika. Nie warto narażać się więc na choroby, którym można skutecznie zapobiegać. Trzeba pamiętać, że w rejonach tropikalnych występują inne choroby niż w naszej szerokości geograficznej, opieka zdrowotna jest niedostępna lub bardzo kosztowna, a ewentualny transport medyczny do Polski w przypadku ciężkiego zachorowania bardzo drogi.

Choć wykształcenie odporności po szczepieniu przed wyjazdem wymaga często kilkunastu dni, to zdarza się, że decyzje dotyczące wyjazdów podejmowane są „na ostatnią chwilę” i nie ma szans na odwiedzenie placówki medycyny podróży w odpowiednim czasie. Co wtedy? Szybka konsultacja ze specjalistą na pewno okaże się pomocna. Nawet w dniu wyjazdu dopuszczalne jest przyjęcie szczepionki przeciw WZW typu A, kilka dni przed wyjazdem można zaszczepić się przeciwko durowi brzusznemu, WZW typu B, WZW A+B oraz wściekliźnie. Warto również wzbogacić swoją wiedzę na temat zagrożeń, które mogą nas spotkać w egzotycznym kraju.

Konsultacja merytoryczna dr n. med. Anna Kuna z Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni

PARTNERZY

Akcję społeczną „Zaszczep się wiedzą” wspierają:

PATRONI MEDIALNI