Szczepienia, szczepienia ochronne     |     05.08.2016     |    
    |    

Zaszczep się wiedzą. Poznaj działanie i skład szczepionki

Boimy się tego, czego nie znamy lub nie rozumiemy. Dlatego warto odszyfrować obco brzmiące nazwy, znajdujące się w opisanym na ulotce składzie szczepionek. Większość z nich to składniki naturalnie występujące w środowisku. Warto zaszczepić się tą wiedzą i przekonać, że nie ma powodów do obaw. Zanim jednak przejdziemy do analizy składników szczepionki, zastanówmy się chwilę nad jej działaniem.

Jak działa szczepionka?

Wyobraźmy sobie, że zmniejszamy się do mikroskopijnych rozmiarów i zostajemy bohaterami odcinka „Było sobie życie”. W momencie, kiedy organizm jest zdrowy i gotowy do rozpoczęcia ćwiczeń bojowych z odpowiednio zmodyfikowaną cząstką drobnoustroju (antygenem), podana zostaje szczepionka. Rozpoczynają się działania szkoleniowe, organizm uczy się jak postępować z wrogiem w postaci osłabionego wirusa czy bakterii, wytwarzając przeciwciała. Dzięki temu swoistemu szkoleniu, opracowana zostaje taktyka najszybszego pokonania zdrowotnego nieprzyjaciela i ograniczenia wszystkich możliwych strat. Strategia działania zostaje przez organizm zapamiętana poprzez wytworzone komórki pamięci. W przypadku prawdziwego ataku wroga – dzikiego drobnoustroju, organizm wie co robić, natychmiast przywołuje to, co zapamiętał i rozpoczyna proces produkcji. Dzięki temu zwalczy wroga, zanim ten zdąży się namnożyć i rozpocząć spustoszenie w postaci choroby, czy bardzo groźnych powikłań.

Co zawiera szczepionka?

Antygen – główny składnik szczepionki

Antygen jest najważniejszym składnikiem szczepionki, bo to on pobudza układ odpornościowy do produkcji przeciwciał i powstania komórek pamięci. W zależności od wirusów czy bakterii, przeciw którym opracowane są szczepionki, mamy do czynienia z 2 rodzajami szczepionek:

  1. Szczepionki żywe – zawierają żywe, osłabione drobnoustroje, które mogą się namnażać w organizmie, jednak nie wywołują choroby.
  2. Szczepionki nieżywe:

* zawierające całe drobnoustroje, które zostały zabite w procesie produkcji przy pomocy substancji chemicznych, temperatury, czy promieniowania

*zawierające fragmenty drobnoustrojów, np., szczepionki polisacharydowe lub skoniungowane.

W szczepionkach polisacharydowych  fragmenty drobnoustroju (polisacharydy) są puszczone „luzem”. Natomiast w szczepionkach skoniugowanych polisacharydy są połączone z białkiem. Ta wydawałoby się niewielka różnica, ma ogromne znaczenie, dla wytworzenia właściwej odpowiedzi odpornościowej u małych dzieci (do 5 roku życia), u których szczepionki pozbawione białka, czyli polisacharydowe nie są w stanie wywołać odpowiedzi odpornościowej. Taki połączony kompleks – polischaryd plus białko pobudza właściwie układ odpornościowy dziecka, wytwarzając przeciwciała oraz komórki pamięci, dzięki temu przy kolejnym kontakcie z tym drobnoustrojem, organizm dziecka jest gotowy sprawnie zareagować.

Składniki dodatkowe:

  1. Substancje pomocnicze, tj.
    cukry (sacharoza, które jest również w  matczynym mleku, bądź laktoza, która znajduje się w sztucznym pokarmie)
    aminokwasy – glicyna, glutaminan sodu (substancja produkowana przez organizm człowieka – to neuroprzekaźnik niezbędny do przepływu informacji między komórkami nerwowymi) czy kwas glutaminowy.
    białka – żelatyna, albumina ludzka (najpowszechniejsze białko w krwi człowieka)

Czemu służą? Zapewniają stabilność preparatu, dzięki nim mamy pewność, że szczepionka pod upływem czasu czy temperatury, nie zmieni swojego składu, a także że fragmenty drobnoustrojów nie przykleją się do ścian fiolki.

  1. Adjuwanty, np. związki glinu (wodorotlenek glinu, siarczan glinu, fosforan glinu), fosforan wapnia, emulsje olejowo- wodne (MF59, AS03, system ASO4 z lipidem A) – są to sole naturalnie występujące w środowisku.

Czemu służą? Mają za zadanie wzmocnienie i przyspieszenie reakcji układu odpornościowego. Stosuje się je w szczepionkach, które mają małe fragmenty drobnoustrojów, które z natury słabiej mobilizują organizm do produkcji przeciw ciał i powstania komórek pamięci.

  1. Środki konserwujące, tiomersal (etylortęć – która nie jest toksyczna dla człowieka, naturalnie usuwa się z organizmu).

Czemu służą? Chronią szczepionkę przed zanieczyszczeniem drobnoustrojami, zwłaszcza bakteriami i grzybami.

  1. Składniki dodatkowe, które mogą występować w śladowych ilościach jako pozostałość po procesie produkcji szczepionki, formaldehyd (jest używany do osłabiania drobnoustrojów –związek ten jest również wytwarzany i wykorzystywany przez organizm ludzki w procesie metabolizmu), β- propiolakton, aldehyd glutarowy, antybiotyki, białko jaja kurzego, białka drożdży.

 

Źródło:

  1. Offit P.A., Jew R.K.: Addressing parents’ concerns: Do vaccines contain harmful preservatives, adjuvants, additives, or residuals? Pediatrics, 2003; 112: 1394–1401
  2. Eldred B.E., Dean A.J., McGuire T., Nash A.L.: Vaccine components and constituents: responding to consumer concerns. MJA, 2006; 184: 170–175
  3. Jefferson T., Rudin M., Di Pietrantonj C.: Adverse events after immunization with aluminium-containing DTP vaccines: systematic review of the evidence. Lancet Infect. Dis., 2004; 4: 84–90
  4. Izabela Filc – Redlińska, Szczepionki. Nie daj się zwariować. Wyd. Otwarte. Kraków 2016, s. 18-19, 49-56.
  5. http://www.mp.pl/szczepienia/praktyka/ekspert/zagadnienia_rozne_ekspert/109630,czy-szczepionki-zawieraja-toksyczne-skladniki
  6. http://www.mp.pl/szczepienia/specjalne/98391,stanowisko-i-wyjasnienie-centers-for-disease-control-and-prevention-dotyczace-hipotetycznego-zwiazku-tiomersalu-w-szczepionkach-z-autyzmem

PARTNERZY

Akcję społeczną „Zaszczep się wiedzą” wspierają:

PATRONI MEDIALNI