Rodzaje szczepionek

KLASYFIKACJA SZCZEPIONEK

Obecnie stosuje się kilka rodzajów szczepionek. Klasyfikuje się je ze względu na typ drobnoustrojów w niej zawartych, metodę podania czy zakres działania immunologicznego.

Szczepionki swoiste i nieswoiste

Najbardziej popularne i najczęściej stosowane są szczepionki swoiste, których zadaniem jest zapobieganie konkretnym chorobom zakaźnym, np. odrze, błonicy, różyczce, czy tężcowi. Na rynku farmaceutycznym istnieją także tzw. szczepionki nieswoiste, które skierowane są przeciwko zróżnicowanym zarazkom i podnoszą ogólną odporność organizmu. Takie szczepionki mogą być stosowane zapobiegawczo lub w formie terapii leczniczej

Szczepionki pojedyncze i skojarzone

Szczepionki mogą być pojedyncze – monowalentne i poliwalentne (uodparniają na konkretną chorobę), mogą występować w formie skojarzonej (czyli zapobiegać równocześnie kilku rodzajom chorób naraz, np. trzyskładnikowa szczepionka przeciwko śwince, różyczce i odrze)

Szczepionki z podziałem na rodzaj antygenu

Ze względu na rodzaj antygenu wyróżniamy szczepionki żywe, czyli zawierające żywe drobnoustroje, ale nieposiadające właściwości zakaźnych (np. szczepionka przeciwko odrze, żółtej febrze) oraz zabite – czyli mające w swym składzie nieżywe drobnoustroje (np. szczepionka przeciw krztuścowi, tężcowi)
W medycynie stosuję się także szczepionki zawierające toksoidy, czyli substancje pozbawione toksyczności (np. szczepionka przeciw błonicy) oraz tzw. szczepionki rekombinowane, nowej generacji, otrzymywane za pomocą inżynierii genetycznej (np. szczepionka przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego HPV). Na rynku istnieją także szczepionki podjednostkowe, zawierające izolowane antygeny np. wielocukier otoczki Neisseria meningitidis

Podział ze względu na metodę podania

Ze względu na metodę podania preparatu rozróżniamy szczepionki: płynne, najczęściej doustne (np. przeciwko chorobie rotawirusowej) oraz w formie proszku, liofilizowane (przed szczepieniem proszek rozpuszcza się w roztworze i dopiero wtedy aplikuje za pomocą strzykawki, np. szczepionka przeciw ospie wietrznej)

Klasyfikacja ze względu na technikę podania 

Istnieje także klasyfikacja ze względu na technikę podania szczepionek: doustnie (np. przeciwko rotawirusom), domięśniowo (np. przeciw pneumokokom), śródskórnie (np. przeciw gruźlicy), podskórnie (np. szczepionka przeciw śwince – szczepionka ta nie jest zarejestrowana w Polsce) lub wziewnie (np. przeciwko grypie – szczepionka ta nie jest zarejestrowana w Polsce)

Rodzaj drobnoustroju

Ze względu na rodzaj drobnoustroju można wyróżnić szczepionki wirusowe (np. przeciw różyczce), bakteryjne (np. przeciw pneumokokom) i mieszane (zawierające zarówno drobnoustroje przeciwko wirusom, jak i bakteriom)

    |    

Jeśli masz dodatkowe pytania dotyczące szczepień, skontaktuj się z lekarzem Podstawowej Opieki Zdrowotnej
lub Ministerstwem Zdrowia, Głównym Ispektoratem SanitarnymNarodowym Instytutem Zdrowia - Państwowym Zakładem Higieny.

PARTNERZY

Akcję społeczną „Zaszczep się wiedzą” wspierają:

PATRONI MEDIALNI