Fakty i mity
- Szczepienia są potrzebne, by zapobiec nawrotom chorób zakaźnych
- Szczepienia są ważne nie tylko w dzieciństwie, ale przez całe życie
- Szczepienia wspierają profilaktykę chorób niezakaźnych, w tym nowotworów
- Szczepienia są bezpieczne, a ewentualne NOP mają najczęściej łagodny charakter
- Szczepienia wspierają walkę z antybiotykoopornością
- Szczepienia pozwalają uzyskać odporność bez ryzyka ciężkiego przebiegu choroby i jej powikłań
- Szczepionki zawierają składniki o potwierdzonym bezpieczeństwie
- Szczepienia skojarzone zapewniają ochronę przed wieloma chorobami w bezpieczny sposób
- Szczepionki budują odporność
- Osoby przewlekle chore powinny się szczepić
Szczepienia odgrywają ważną rolę in profilaktyce zdrowotnej, wykraczającą poza ochronę przed chorobami jedynie zakaźnymi. Współczesna medycyna coraz częściej wykorzystuje immunizację także jako narzędzie zapobiegania niektórym chorobom niezakaźnym, w tym nowotworom.
Jednym z najlepiej poznanych przykładów jest szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), który odpowiada za rozwój raka szyjki macicy, a także innych nowotworów, takich jak rak odbytu, gardła czy prącia. W tym kontekście szczepienia określane są nawet mianem „onkoprewencji”, ponieważ pozwalają ograniczyć ryzyko rozwoju chorób nowotworowych poprzez eliminację czynnika sprawczego.
Skuteczność takiego podejścia została potwierdzona w badaniach populacyjnych. W Szkocji, dzięki powszećhnemu programowi szczepień przeciw HPV, odnotowano znaczący spadek zachorowań na raka szyjki macicy. Co szczególnie istotne, wśród kobiet zaszczepionych w wieku 12–13 lat nie wykryto ani jednego przypadku tego nowotworu.
Warto podkreślić, że korzyści wynikające ze szczepień mogą być widoczne w różnym horyzoncie czasowym – w zależności od rodzaju choroby i mechanizmu działania szczepionki. W przypadku prewencji chorób nowotworowych efekty te często ujawniają się po wielu latach, jednak mają kluczowe znaczenie dla zdrowia publicznego.
Szczepienia nie są więc wyłącznie narzędziem walki z infekcjami. Stanowią istotny element profilaktyki chorób o poważnych konsekwencjach zdrowotnych, przyczyniając się do zmniejszenia liczby zachorowań i poprawy jakości życia całych populacji.
Źródło:
Artykuł naukowy: Palmer TJ et al. Invasive cervical cancer incidence following bivalent human papillomavirus vaccination: population-based observational study. J Natl Cancer Inst. 2024;116(6):857–866.